Moczenie nocne – przyczyny
Dr n. med. Michał Maternik
8 maja 2019

Moczenie nocne u dzieci może być spowodowane chorobami, zaburzeniami hormonalnymi lub emocjami. Zamiast czekać, aż dziecko wyrośnie zgłoś się do lekarza rodzinnego lub pediatry. Nie zwlekaj! Utrzymujące się moczenie w nocy prowadzi do zaburzeń psychospołecznych, dziecko zaczyna się izolować, traci poczucie własnej wartości, pojawiają się problemy w przedszkolu lub w szkole. Nasilenie problemów emocjonalnych wyraźnie wzrasta z czasem trwania moczenia nocnego. W większości przypadków przyczyny nocnego nietrzymania moczu mają charakter medyczny i aby je wykryć niezbędna jest wizyta u lekarza, który powinien zlecić wykonanie podstawowych badań: badanie ogólne moczu, badanie bakteriologiczne moczu, ocenić funkcje nerek oraz USG jamy brzusznej z oceną pęcherza.

Przed wizytą u lekarza należy wykonać kartę obserwacji picia i siusiania, tzw. dzienniczek mikcji oraz kartę obserwacji dziecka moczącego się w nocy. Rodzice w ten sposób dostarczają lekarzowi niezbędne informacje o skali problemu nietrzymania moczu, pomagają lekarzowi w zbieraniu wywiadu oraz postawieniu wstępnej diagnozy.

Dzienniczek mikcji: przez dwa kolejne dni (najlepiej sobota i niedziela) rodzice zapisują godzinę oddania każdej porcji moczu w ciągu całego dnia oraz mierzą objętość każdej porcji moczu i notują. W tym celu można wykorzystać plastikowy pojemnik z podziałką. Podobnie należy postąpić z przyjmowanymi płynami, rodzice zapisują godzinę i ilość wypijanych napojów. Pomiar powinien uwzględnić wszystkie płynne pokarmy np.: zupy i jogurty. Podczas obserwacji nie nakłaniamy dziecka do większego niż zazwyczaj przyjmowania płynów i częstszego korzystania z toalety. W czasie zbierania informacji o przyjmowaniu płynów i oddawaniu moczu rodzic powinien pozostać biernym obserwatorem.

Karta obserwacji dziecka moczącego się w nocy- dwutygodniowa obserwacja. Przez kolejne dni tygodnia rodzice zapisują w poszczególnych rubrykach: moczenie nocne( tak/nie/ile razy), samodzielne wstawanie w nocy w celu oddania moczu do toalety (tak/nie/ile razy), ilość moczu oddanego w nocy (aby umożliwić pomiar ilości moczu należy dziecku założyć pieluchę i w przypadku mokrej nocy zważyć mokrą pieluchę i od tej wagi odjąć wagę suchej pieluchy, w ten sposób uzyskamy orientacyjną ilość oddanego moczu), godzinę rozpoczęcia i zakończenia snu, moczenie bielizny w dzień (tak/nie/ile razy/z jaką obfitością, np.: mokra bielizna, mokre ubranie) naglące parcia (tak/nie/ile razy) parcie naglące - to silne uczucie parcia na mocz, któremu często towarzyszą manewry powstrzymujące oddanie moczu np.: kucanie, krzyżowanie nóg, siadanie na pięcie), oddawanie stolca (tak/nie/ważna jest konsystencja stolca- prawidłowy stolec ma plastyczną konsystencję) brudzenie bielizny stolcem (tak/nie).

Nie daj się zwieść słowom: ,,moje dziecko też tak miało i wyrosło”. Bezwiedne oddawanie moczu w nocy to problem nie tylko Twojego dziecka, ten problem dotyka całą rodzinę. Moczenie nocne u dziecka może być objawem choroby dlatego nie należy go lekceważyć, trzeba je diagnozować czyli szukać przyczyny i leczyć z pomocą lekarza rodzinnego lub pediatry. W trudnych przypadkach lekarz POZ-u kieruje dziecko do specjalisty nefrologa lub urologa dziecięcego.

Dr n. med. Michał Maternik
Specjalista pediatrii, nefrologii i nefrologii dziecięcej pracuje w Klinice Pediatrii, Nefrologii i Nadciśnienia Dzieci i Młodzieży Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Nauczyciel akademicki. Prowadzi leczenie dzieci z zaburzeniami mikcji z wykorzystaniem farmakoterapii, uroterapii w tym TENS i biofeedback. Autor wielu publikacji polskich i zagranicznych dotyczących diagnostyki i leczenia moczenia u dzieci i młodzieży. Współautor zaleceń Polskiego Towarzystwa Urologii Dziecięcej i Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej w zakresie diagnostyki i leczenia dzieci z moczeniem nocnym oraz zaleceń Polskiego Towarzystwa Urologii Dziecięcej i Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej dotyczących diagnostyki i leczenia dzieci z zaburzeniami oddawania moczu w ciągu dnia. Przedstawiciel International Childrens’ Continence Society w Europie Środkowej.
Porady lekarzy